Trwają prace nad rekordowo długim przewiertem pod Martwą Wisłą w Gdańsku. Bezwykopowe przekroczenie rzeki o długości ponad 1 km na trasie Kolnik–Gdańsk realizowane jest na terenie w gdańskiej dzielnicy Rudniki. Budowa gazociągu na tym odcinku jest realizowana w ramach części lądowej Programu FSRU. Ta strategiczna inwestycja dla bezpieczeństwa energetycznego kraju zakłada budowę w Zatoce Gdańskiej Terminala FSRU, który umożliwi odbiór dostarczanego drogą morską skroplonego gazu ziemnego LNG, jego regazyfikację i wprowadzenie do krajowego systemu przesyłowego. Spółka GAZ-SYSTEM, realizująca projekt, zapowiada, że budowa części lądowej zakończy się jeszcze w tym roku. Równolegle do prac na lądzie prowadzone są prace w części offshorowej w obszarze Zatoki Gdańskiej i terenach przyległych.
Program FSRU został stworzony z myślą o umieszczeniu w Zatoce Gdańskiej pływającej jednostki FSRU (ang. Floating Storage Regasification Unit). Chodzi o zacumowany na stałe statek, który umożliwi wyładunek gazu LNG, jego procesowe składowanie i regazyfikację, a także świadczenie usług dodatkowych. Zgodnie z zapowiedziami Terminal FSRU ma być przygotowany na odbiór minimum 6,1 mld Nm3 gazu rocznie.
– Poprzez realizację Programu FSRU zapewniamy nowy dodatkowy punkt wejścia gazu do naszego systemu przesyłowego, a to się przekłada na możliwości operacyjne, jeśli chodzi o hydraulikę naszego systemu, poprawę elastyczności pracy sieci, jak również na całościowy wzrost bezpieczeństwa energetycznego kraju poprzez dywersyfikację dostaw gazu. Fazę rozruchową i przekazanie Terminala FSRU do eksploatacji planujemy na pierwszy kwartał 2028 roku – zapowiada w rozmowie z agencją Newseria Maciej Wawrzkowicz, kierownik projektu FSRU Offshore, GAZ-SYSTEM. – Gaz, który będziemy w tym miejscu otrzymywać, będzie przesyłany przez gazociąg podmorski i nowo wybudowaną infrastrukturę części lądowej Programu FSRU do centralnej Polski i stąd będzie dalej rozprowadzany po całym kraju.
W ramach części lądowej Programu FSRU powstanie gazociąg od Gdańska do Gustorzyna. Będzie miał długość około 250 km, a jego realizację podzielono na trzy odcinki: Kolnik–Gdańsk o długości ok. 34 km, Gardeja–Kolnik o długości ok. 88 km oraz Gustorzyn–Gardeja o długości ok. 128 km.
– Obecnie na wszystkich trzech etapach części lądowej Programu FSRU toczą się zaawansowane prace. Jesteśmy za półmetkiem. Etap odbiorowy planowany jest na IV kwartał 2026 roku – zapowiada Konrad Fiedorowicz, kierownik projektu gazociągu Kolnik–Gdańsk w GAZ-SYSTEM. – Na ten rok planowane jest zakończenie spawania liniowego, montażowego i obiektowego oraz wykonanie wszystkich obiektów naziemnych realizowanych w ramach budowy gazociągu Kolnik–Gdańsk i na pozostałych dwóch odcinkach. Dodatkowo planujemy ukończenie układki, zasyp i rekultywację, czyszczenie i próby gazociągu, a także nagazowanie i rozruch.
W ramach budowy części lądowej zostanie wykonanych osiem przekroczeń bezwykopowych w technologii Direct Pipe o łącznej długości ponad 5,2 km. Jednym z najdłuższych przewiertów jest ten pod Martwą Wisłą na trasie Kolnik–Gdańsk, którego długość wynosi 1045 m. Kolejne przewierty zaplanowane zostały pod Wisłą, Wierzycą, Kanałem Młyńskim czy Drwęcą, większość z nich jest już wykonana. Projekt obejmuje też bezwykopowe przekroczenia autostrady A1, jak również użytków ekologicznych.
– Wykonywanie przekroczeń bezwykopowych pozwala z niezwykle wysoką precyzją na zabudowę rurociągów pod ziemią, pod przekroczeniami terenowymi, jak również zniwelowanie skutków budowy metodą wykopu otwartego – wyjaśnia Patryk Karolak, kierownik robót w firmie PORR, która jest wykonawcą budowy gazociągu Kolnik–Gdańsk.
Przewiert pod Martwą Wisłą zostanie wykonany w technologii Direct Steerable Pipe Thrusting. Gazociąg znajdzie się na głębokości około 22 m pod poziomem terenu. Na potrzeby instalacyjne został podzielony na cztery odcinki, czyli tzw. liry, które będą układane na specjalnych podporach.
– Direct Pipe to technologia bezwykopowa polegająca na drążeniu tunelu z jednoczesną instalacją rurociągu stalowego. Na przodzie znajduje się głowica przypominająca tarcze drążące tunele w Alpach – tłumaczy Maciej Rupikowski, project manager z firmy GGT Solutions, która odpowiada za prace wiertnicze. – Proces wiercenia odbywa się poprzez drążenie tarczą wiertniczą otworu. W tym czasie z komory nadawczej rurociąg jest wpychany pod powierzchnię ziemi. Urobek wydobywany w trakcie wiercenia jest transferowany instalowanym rurociągiem na powierzchnię terenu, gdzie jest odzyskiwany. Całość odbywa się w obiegu zamkniętym, zapewniając neutralność względem środowiska naturalnego. Przed wprowadzeniem tej technologii na rynek przekroczenie rzeki pokroju Wisły byłoby bardzo dużym wyzwaniem inżynierskim.
Równolegle do gazociągu ułożony zostanie również światłowód w technologii HDD. Jego długość to 1033 m. Zakończenie prac nad przewiertem zaplanowano na przełom lutego i marca 2026 roku.
– Wyzwaniem na budowie jest skomplikowana geologia, z którą głowica sobie doskonale radzi – podkreśla Maciej Rupikowski.
Część lądowa Programu FSRU na odcinku Kolnik–Gdańsk, oprócz gazociągu, obejmuje również realizację stacji gazowej w Górkach Zachodnich w Gdańsku oraz Węzła Rozdzielczego Gazu Kolnik. Ten ostatni ma być największym obiektem kubaturowym w całym programie.
– W morskiej części programu mamy otwarte wszystkie fronty robót. Wydaliśmy wspólnie z wykonawcą główne dokumenty projektowe, rozpoczęliśmy proces zakupowy kluczowych urządzeń, najistotniejszych z perspektywy realizacji harmonogramu. Prace trwają zarówno w Zatoce Gdańskiej, jak i na lądzie, gdzie skupiamy się na realizacji robót mikrotunelowych – mówi Maciej Wawrzkowicz.
Przekroczenie brzegu morskiego odbędzie się z wykorzystaniem mikrotunelowania, czyli jednej z metod bezwykopowych. Rozpoczęły się prace przygotowawcze do budowy komory startowej mikrotunelu, w którym ułożony zostanie gazociąg podmorski łączący nabrzeże Terminala FSRU z lądem. Ukończenie ich zaplanowano na pierwszy kwartał 2026 roku. Następnie w mikrotunelu ma zostać zainstalowana maszyna drążąca tunel wraz z niezbędnym wyposażeniem.
– Wśród naszych wszystkich inwestycji bezwykopowych będzie to największy mikrotunel o około 2,5 m średnicy zewnętrznej. Maszyna przewiertowa będzie dostarczona na przełomie marca i kwietnia, żeby uruchomić prace w kwietniu i zakończyć je w lipcu – podkreśla kierownik projektu FSRU Offshore w GAZ-SYSTEM. – Wybraliśmy metodę mikrotunelowania na 1,1 tys. m w osi gazociągu, ponieważ chcemy ominąć bardzo wartościowe środowiskowo oraz turystyczne tereny leżące w Gdańsku. Chodzi tutaj o plażę Krakowiec-Górki Zachodnie, która jest uwielbiana przez turystów i mieszkańców.
Żeby uniknąć ingerencji w ruch turystyczny, wykonawca wybudował drogę dojazdową, dzięki czemu komunikacyjnie budowa nie obejmuje głównego ciągu ulicy Stogi. Sam teren budowy jest zlokalizowany w odległości około 200 m od plaży.
– Budowany gazociąg podmorski będzie usytuowany pod dnem morskim. W najbliższych dniach planujemy kontynuację prac refulacyjnych [polegających na pompowaniu rurociągiem urobku z dna w inne miejsce – red.] związanych z poszerzeniem plaży. Te roboty realizujemy w pełnym uzgodnieniu z Urzędem Morskim w Gdyni, który zatwierdził wszystkie projekty technologiczne, dzięki czemu plaża w Górkach Zachodnich zyska nawet do 60 m dodatkowej linii brzegowej szerokości – mówi Maciej Wawrzkowicz.
Część offshore Programu FSRU obejmuje nie tylko gazociąg podmorski, ale również nabrzeże cumownicze wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną do jego obsługi.
– Rok 2026 będzie pełen wyzwań, jeśli chodzi o roboty inżynieryjne, ponieważ będziemy się skupiać na jak największym zintensyfikowaniu robót na wszystkich frontach. Przede wszystkim zamierzamy zakończyć prace mikrotunelowe, rozpocząć mobilizację do układania i instalacji rurociągu podmorskiego. Jeśli chodzi o część morską, planujemy wykonać palowanie dla nabrzeża północnego i rozpocząć roboty żelbetowe, a następnie na tych platformach będziemy wznosić kolejne elementy projektu, takie jak budynek, konstrukcje stalowe, szachty kablowe i montaż urządzeń typu generatory, pompy przeciwpożarowe oraz cała reszta instalacji technologicznej, rurociągi, ramiona rozładunkowe i wszystkie inne niezbędne elementy – wymienia kierownik projektu FSRU Offshore, GAZ-SYSTEM
W czerwcu 2025 roku GAZ-SYSTEM podpisał umowę pożyczki z Bankiem Gospodarstwa Krajowego na budowę części lądowej Programu FSRU, tj. gazociągu Gdańsk–Gustorzyn. Pożyczka finansowana jest z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Celem wsparcia jest rozbudowa infrastruktury przesyłowej, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju, poprawa jakości życia społeczeństwa oraz zwiększenie odporności gospodarki po kryzysie wywołanym pandemią. Kwota udzielonej pożyczki wynosi 2,2 mld zł.
